حجتالاسلام والمسلمین احمدی اراکی پژوهشگر حوزه جهان اسلام در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اراک، بیان کرد:حکومتداری و مدیریت جامعه، همواره یکی از پیچیدهترین و حساسترین عرصههای تعامل انسان با قدرت بوده است. در این میان سیره و سخن ائمه معصومین(ع) به ویژه امیرالمؤمنین علی(ع)، چراغی فروزان و راهنمایی بیبدیل برای ترسیم الگویی الهی-انسانی از اداره جامعه است.
وی گفت: امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در دورانی کوتاه اما پرفروغ حکمرانی، نه تنها در عمل که در قالب نامهها، عهدنامهها و توصیههای شفاهی به کارگزاران خویش، گنجینهای بینظیر از اصول حکمرانی دینی را به یادگار گذاشتند.
پژوهشگر حوزه جهان اسلام تصریح کرد: توصیههای امام علی(ع) به فرمانداران و عُمّال، تنها مجموعهای از دستورات اداری نیست؛ بلکه پایاننامهای جامع و عملی در رشته حکومتداری اسلامی است که مبانی آن بر عدالت، امانتداری، مردمداری، تقوای سیاسی و پاسخگویی استوار شده است.
حجتالاسلام احمدی اراکی افزود: بازخوانی این میراث گرانقدر، به ویژه در عهدنامه تاریخی به مالک اشتر، همچون نقشهراهی است که نه تنها برای حاکمان، که برای هر مدیر و مسئولی در هر سطحی میتواند راهگشا و جهتدهنده باشد.
وی خاطرنشان کرد: امیر المومنین علی علیه السلام زندگی مردم را محل آزمون و خطا نمی دانست و از این رو شرایط و حساسیت های مد نظر خود درباره کارگزاران را در نامه هایش به والیان می فرمود تا بی پروا با انتخاب کارگزاران ناشایست زندگی مردم را نابود نکنند.
حجت الاسلام احمدی اراکی در ادامه به چند مورد از این فرمایش ها اشاره کرد تا هم ملاکی برای مردم در انتخاب مسئولان و هم خط مشیی برای خود مسئولان باشد.
۱-رسیدگی به خواسته های مردم
وی اظهار داشت: امیر المومنین علی علیه السلام در نامه ای به کارگزاران خود فرمود:«فَأَنْصِفُوا النَّاسَ مِنْ أَنْفُسِکُمْ وَ اصْبِرُوا لِحَوَائِجِهِمْ، فَإِنَّکُمْ خُزَّانُ الرَّعِیَّةِ وَ وُکَلَاءُ الْأُمَّةِ وَ سُفَرَاءُ الْأَئِمَّةِ، وَ لَا تُحْشِمُوا أَحَداً عَنْ حَاجَتِهِ وَ لَا تَحْبِسُوهُ عَنْ طَلِبَتِهِ» با مردم به انصاف رفتار کنید و گشاده رو و صبور باشید.به مردم طعنه نزنید و اگر کسی حاجتی از شما داشت بدانید که شما در واقع خدمتگزار او هستید ؛ پس صبر داشته باشید.
پژوهشگر حوزه جهان اسلام تأکید کرد: نباید وقتی کسی نیازی دارد ،از سخن گفتن با مسئولان حکومت اسلامی بهراسد یا از آنان خجالت بکشد.مسئولان حکومتی وظیفه دارند حاجات مردم را تا حد توان برآورند و پاسخگو باشند همانطور که امیر المومنین علی علیه السلام راجع به حقوق مسلمین فرمودند: به اموال مردم طمع نداشته باشید ؛ همه مردم جامعه اسلامی ،چه نماز خوان باشند و چه غیر مسلمان ،در پناه دولت اسلامی هستند.
۲-نگاه یکسان به همه مردم
وی گفت: امیرالمومنین علی علیه السلام در نامه ۴۶ نهج البلاغه می فرمایند:«وَ ارْفُقْ مَا کَانَ الرِّفْقُ أَرْفَقَ وَ اعْتَزِمْ بِالشِّدَّةِ حِینَ لَا تُغْنِی عَنْکَ إِلَّا الشِّدَّةُ، وَ اخْفِضْ لِلرَّعِیَّةِ جَنَاحَکَ وَ ابْسُطْ لَهُمْ وَجْهَکَ وَ أَلِنْ لَهُمْ جَانِبَکَ، وَ آسِ بَیْنَهُمْ فِی اللَّحْظَةِ وَ النَّظْرَةِ وَ الْإِشَارَةِ وَ التَّحِیَّةِ، حَتَّی لَا یَطْمَعَ الْعُظَمَاءُ فِی حَیْفِکَ وَ لَا یَیْأَسَ الضُّعَفَاءُ مِنْ عَدْلِکَ؛ وَ السَّلَام.»
حجتالاسلام والمسلمین احمدی اراکی با اشاره به نامه امیرالمؤمنین علی علیهالسلام به حذیفه بن یمان که فرمودند:در مجلس های خود ،تا آنجا که ممکن است ،جایگاه ویژه را حذف کن ،اضافه کرد: در واقع نکات امنیتی امروزه تنها برای چند نفر مطرح است .
وی عنوان کرد: امیر المومنین علی علیه السلام فرمود:در مجلس خود مردم را یکسان ببینید تا فقیر بتواند به راحتی در کنار ثروتمند بنشیند.فقیر نباید با اقوام و بستگان مسئول تفاوتی داشته باشد.اگر کسی از روستایی دور افتاده آمد ،باید با برادرِ تو یکسان باشد، پس اگر امروز کارها و سخنان مسئولان ما با کلام مولا امیر المومنین علی« علیه السلام » و سیره امامین انقلاب اسلامی هم خوانی ندارند باید از آتش جهنم بترسند.
حجت الاسلام والمسلمین احمدی اراکی بیان کرد: امیر المومنین علی «علیه السلام » که کشورش با شدید ترین غارت های شام و معاویه روبه رو بود ،به این جزئیات توجه داشت؛ زیرا برای ایشان ظلم کوچک نیز بزرگ بود.
۳-حضور در میان مردم
وی افزود: امیر المومنین علی «علیه السلام » به کارگذار خود در مکه نوشت: «وَ اجْلِسْ لَهُمُ الْعَصْرَیْنِ، فَأَفْتِ الْمُسْتَفْتِیَ وَ عَلِّمِ الْجَاهِلَ وَ ذَاکِرِ الْعَالِمَ؛ وَ لَا یَکُنْ لَکَ إِلَی النَّاسِ سَفِیرٌ إِلَّا لِسَانُکَ وَ لَا حَاجِبٌ إِلَّا وَجْهُکَ» هر روز ،دو بار در کنار مردم بنشین و خود را در معرض دید و در دسترس قرار ده،این گونه نباشد که مردم به تو دسترسی نداشته باشند.
حجت الاسلام والمسلمین احمدی اراکی تاکید کرد: مسئولان کشور باید خود با مردم سخن بگویند و سخنان مردم را بشنوند و داشتن سخن گو یا صندوق نظرات کافی نیست.
وی اضافه کرد: برخی از مسئولان گمان می کنند اگر شش ماه یک بار گزارشی به مردم بدهند کافی است.بنا بر فرمایش حضرت این کار باید روزی دوبار یعنی مکرر و غیر نمایشی ،انجام شود و البته به این معنی نیست که مسئولان قوا روزی دو بار به مردم گزارش دهند.
پژوهشگر حوزه جهان اسلام تصریح کرد: مردم حقیقتا ولی نعمتان و صاحبان حکومت اند و این مردم ستون حکومت هستند ، حضرت در ادامه، عبارت اعجاب آوری فرمود: «وَ لَا تَحْجُبَنَّ ذَا حَاجَةٍ عَنْ لِقَائِکَ بِهَا، فَإِنَّهَا إِنْ ذِیدَتْ عَنْ أَبْوَابِکَ فِی أَوَّلِ وِرْدِهَا لَمْ تُحْمَدْ فِیمَا بَعْدُ عَلَی قَضَائِهَا»؛ بر حذر باش از اینکه دربان ها اجازه ندهند دست شخص گرفتار به تو برسد.اگر یک بار او را از در برانند و حتی در مراجعه دوم حاجتش را بر آورده کنی، مورد ستایش نخواهی بود؛ از ابتدا نباید جلو او گرفته می شد که اگر امروز این عبارت به دنیا عرضه شود، همگان حیرت می کنند.
نظر شما